Một cuộc gọi báo “bạn có đơn hàng chưa nhận” giờ đã quá quen thuộc với nhiều người. Mua sắm online phát triển mạnh khiến các cuộc gọi từ shipper xuất hiện gần như mỗi ngày. Chính sự quen thuộc đó làm nhiều người phản xạ trả lời hoặc xác nhận thông tin ngay lập tức. Nhưng phía sau các cuộc gọi tưởng như bình thường ấy lại có thể là một kịch bản lừa đảo được chuẩn bị sẵn. Khi ranh giới giữa giao dịch thật và giả ngày càng mờ, chỉ một cuộc gọi cũng đủ mở ra rủi ro lớn.
Khi đơn hàng không tồn tại lại trở thành “cái cớ” hoàn hảo
Theo cảnh báo từ Cục An toàn thông tin, lừa đảo qua điện thoại đang gia tăng nhanh trong vài năm gần đây. Sự phát triển của thương mại điện tử khiến chiêu trò này dễ tiếp cận nạn nhân hơn. Thiệt hại từ lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam hiện đã lên tới hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm. Nhiều vụ việc bắt đầu bằng các cuộc gọi giả danh giao hàng hoặc hoàn tiền đơn mua sắm.
Điểm nguy hiểm là kịch bản này không cần dữ liệu quá chính xác. Chỉ cần người nghe từng mua hàng online là đủ tạo sự tin tưởng ban đầu. Đối tượng thường tự xưng là shipper hoặc nhân viên sàn thương mại điện tử. Chúng thông báo đơn hàng đang chờ xác nhận hoặc gặp lỗi giao nhận. Sau đó, người nghe được yêu cầu cung cấp địa chỉ hoặc xác minh thông tin để “hoàn tất đơn”.
Nhiều trường hợp còn được gửi kèm link kiểm tra đơn hàng. Một số khác bị yêu cầu chuyển trước khoản phí nhỏ để nhận hàng. Khi người dùng làm theo, dữ liệu cá nhân có thể bị thu thập. Thông tin này tiếp tục bị dùng cho các kịch bản lừa đảo khác. Không ít nạn nhân còn bị chiếm quyền tài khoản qua các bước xác thực giả mạo.
Vì sao người dùng dễ mất cảnh giác?
Khác với nhiều chiêu trò đánh vào lòng tham, hình thức này khai thác hành vi mua sắm rất bình thường. Khi tần suất đặt hàng tăng cao, nhiều người không còn nhớ rõ mọi đơn đã đặt. Và đó cũng là điểm yếu bị lợi dụng nhiều nhất.
Chỉ cần một cuộc gọi có giọng điệu chuyên nghiệp, kèm vài thông tin chung chung, người dùng đã dễ tin đây là giao dịch thật. Kẻ gian thường nhắc tới khu vực giao hàng hoặc tên sản phẩm phổ biến để tăng độ tin cậy. Theo nhiều báo cáo quốc tế, lừa đảo qua điện thoại đang gây thiệt hại hàng tỷ USD mỗi năm. Tỷ lệ thành công cao nhờ khả năng cá nhân hóa kịch bản và khai thác dữ liệu rò rỉ.
Trong nhiều vụ việc, đối tượng còn kết hợp dữ liệu từ nhiều nền tảng khác nhau. Điều đó khiến cuộc gọi trở nên thuyết phục hơn. Khi người dùng phản ứng theo thói quen thay vì kiểm chứng, rủi ro bắt đầu xuất hiện. Nguy hiểm nhất không nằm ở cuộc gọi. Vấn đề là người dùng đã vô tình cung cấp thông tin hoặc làm theo hướng dẫn của kẻ lừa đảo.
Rủi ro không còn nằm ở một cuộc gọi đơn lẻ
Cuộc gọi xác nhận đơn hàng không phải lúc nào cũng là lừa đảo. Tuy nhiên, trong môi trường mà dữ liệu cá nhân dễ bị khai thác, việc phân biệt thật – giả đã khó hơn trước rất nhiều. Khi mua sắm online trở thành thói quen hàng ngày, nó cũng vô tình tạo điều kiện cho các mô hình scam phát triển mạnh hơn.
Điều quan trọng không phải là từ chối mọi cuộc gọi giao hàng. Người dùng cần giữ thói quen kiểm chứng trước khi cung cấp thông tin hoặc thực hiện giao dịch. Bởi đôi khi, một đơn hàng không tồn tại lại chính là cái cớ hoàn hảo để rủi ro bắt đầu.
Môi Trường Đầu Tư
