Trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển mang lại nhiều đột phá cho thị trường tài chính. Dù vậy, kẻ gian cũng biến AI thành công cụ trục lợi tinh vi. Chúng lợi dụng sự chủ quan của người dùng để thực hiện hàng loạt vụ lừa đảo. Thủ đoạn của tội phạm mạng ngày càng tự động hóa và nguy hiểm hơn. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền của cá nhân lẫn doanh nghiệp.
Ma trận thủ đoạn thao túng tài chính trực tuyến
Deepfake và chatbot giả mạo bẫy dòng tiền người dùng
Công nghệ Deepfake dùng AI để giả lập hình ảnh và giọng nói con người. Kẻ gian lạm dụng công nghệ này để giả danh người nổi tiếng hoặc nhân viên hỗ trợ. Ngoài ra, các chatbot CSKH giả mạo cũng xuất hiện dày đặc trên Zalo và Messenger. Kịch bản trò chuyện của chúng được thiết kế rất mượt mà và tự nhiên. Mục tiêu của chúng là dụ nạn nhân tiết lộ mã OTP và mật khẩu ngân hàng.
Đánh giá ảo và thuật toán lách kiểm duyệt sàn thương mại
Kẻ gian sử dụng mô hình ngôn ngữ lớn để tạo hàng nghìn đánh giá 5 sao. Việc này nhằm thao túng tâm lý mua hàng của người dùng. Công nghệ AI tạo sinh còn giúp chúng dựng nên ảnh sản phẩm ảo vô cùng bắt mắt. Đáng lo hơn, bot AI còn tự phân tích thuật toán của Shopee, Lazada hay TikTok Shop. Từ đó, chúng dựng gian hàng “ma” và chiếm đoạt các mã giảm giá.
Rủi ro mất an toàn thông tin và tổn thất tài chính cá nhân
Việc để lộ thông tin xác thực gây ra nhiều hệ lụy lâu dài. Nạn nhân không chỉ mất tiền mà còn bị dính rủi ro lộ dữ liệu. Dữ liệu cá nhân có thể bị bán hoặc dùng để vay nợ tín dụng đen. Do đó, cẩn trọng trong từng giao dịch là cách duy nhất để bảo vệ tài sản. Nhà đầu tư cần chủ động nâng cao cảnh giác trước bão công nghệ.
Nguyên tắc vàng bảo vệ ví tiền trước bẫy lừa đảo AI
AI có thể giả lập hình ảnh nhưng không thể can thiệp hệ thống xác thực. Ngân hàng và các sàn TMĐT luôn có cơ chế bảo mật riêng. Người dùng chỉ nên giao dịch trực tiếp trên ứng dụng chính thức. Tuyệt đối không bấm vào đường link lạ gửi qua SMS hay Zalo. Mọi yêu cầu cung cấp mã OTP hay mật khẩu đều là lừa đảo 100%.
Thói quen “xác minh độc lập” sẽ giúp bạn ngắt đứt kịch bản lừa đảo. Hãy cúp máy ngay khi nhận cuộc gọi nghi vấn báo sự cố đơn hàng. Sau đó, bạn hãy chủ động gọi lại qua số tổng đài chính thức. Khi mua sắm, bạn nên ưu tiên chọn các gian hàng chính hãng (Mall). Đồng thời, hãy cảnh giác với các review có văn phong hoa mỹ do AI tạo ra.
Ánh Nguyệt
Môi Trường Đầu Tư
