MSCI ghi nhận nhiều cải cách quan trọng của thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm 2026. Tuy nhiên, tổ chức này vẫn tiếp tục theo dõi quá trình triển khai và đánh giá hiệu quả thực tế của các thay đổi.
MSCI ghi nhận nhiều cải cách tích cực của Việt Nam
Rạng sáng ngày 19/6, MSCI công bố Báo cáo đánh giá khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu năm 2026. Báo cáo cho thấy Việt Nam tiếp tục thúc đẩy cải cách thị trường vốn.
Một trong những điểm nổi bật là mô hình giao dịch thông qua Global Broker. Cơ chế này cho phép nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận thị trường mà không cần mở tài khoản giao dịch trong nước.
Đây là cải cách được cộng đồng đầu tư quốc tế quan tâm nhiều năm qua. Mục tiêu là đơn giản hóa thủ tục và nâng cao khả năng tiếp cận thị trường.
Hệ thống CCP được kỳ vọng nâng chuẩn thị trường
MSCI cũng ghi nhận việc thành lập Công ty TNHH MTV Bù trừ Trung tâm CCP.
Theo kế hoạch, hệ thống CCP sẽ vận hành từ đầu năm 2027. Khi đi vào hoạt động, mô hình này được kỳ vọng nâng cao chất lượng thanh toán và bù trừ theo tiêu chuẩn quốc tế.
CCP cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện cơ chế giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước (non-prefunding). Đây là một trong những tiêu chí được các tổ chức xếp hạng quốc tế đánh giá cao.
Đẩy mạnh công bố thông tin bằng tiếng Anh
Bộ Tài chính đang triển khai lộ trình công bố thông tin bằng tiếng Anh theo từng giai đoạn.
Kế hoạch được thực hiện từ ngày 1/1/2025 đến ngày 1/1/2028. Mục tiêu là nâng cao tính minh bạch và hỗ trợ nhà đầu tư quốc tế tiếp cận thông tin dễ dàng hơn.
MSCI đánh giá đây là bước tiến tích cực. Việc mở rộng thông tin bằng tiếng Anh sẽ giúp thị trường Việt Nam tiệm cận các chuẩn mực toàn cầu.
Quy định về room ngoại tiếp tục được hoàn thiện
Báo cáo cho biết các quy định mới đã hạn chế tình trạng doanh nghiệp tự đặt mức sở hữu nước ngoài thấp hơn quy định pháp luật.
Ngoài ra, doanh nghiệp niêm yết phải công bố giới hạn sở hữu nước ngoài trước tháng 9/2026.
Cơ quan quản lý cũng đang xem xét khả năng nới room ngoại ở một số lĩnh vực phù hợp. Đây là nội dung được nhà đầu tư quốc tế đặc biệt quan tâm.
MSCI vẫn chỉ ra nhiều nút thắt cần tháo gỡ
Dù ghi nhận nhiều tiến bộ, MSCI cho rằng một số hạn chế vẫn tồn tại.
Giới hạn sở hữu nước ngoài trong nhiều ngành nghề kinh doanh có điều kiện hiện dao động từ 0% đến 75%. Điều này ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận của nhà đầu tư quốc tế.
Nhiều doanh nghiệp lớn vẫn trong tình trạng kín room ngoại. Theo MSCI, hơn 1% chỉ số MSCI Vietnam IMI vẫn chịu tác động từ vấn đề này.
Bên cạnh đó, thông tin doanh nghiệp chưa phải lúc nào cũng được công bố đầy đủ bằng tiếng Anh. Điều này làm giảm khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài.
Thị trường ngoại hối và thanh toán còn hạn chế
MSCI đánh giá Việt Nam hiện chưa có thị trường ngoại tệ offshore.
Các giao dịch ngoại hối vẫn gắn với giao dịch chứng khoán cơ sở. Điều này khiến mức độ linh hoạt thấp hơn nhiều thị trường mới nổi khác.
Ở lĩnh vực thanh toán và bù trừ, dù cơ chế non-prefunding đã được triển khai, MSCI cho rằng thị trường vẫn cần chờ CCP vận hành đầy đủ trong năm 2027.
Một số giao dịch chuyển nhượng ngoài sàn cũng phải trải qua quá trình rà soát hồ sơ trước khi thực hiện. Điều này ảnh hưởng đến tốc độ xử lý giao dịch.
Kỳ vọng nâng hạng vẫn phụ thuộc báo cáo sắp tới
Báo cáo công bố ngày 19/6 chủ yếu đánh giá khả năng tiếp cận thị trường.
Trong khi đó, câu chuyện nâng hạng sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào Báo cáo rà soát phân loại thị trường thường niên năm 2026. Báo cáo này dự kiến được MSCI công bố vào ngày 24/6.
Những cải cách mới cho thấy Việt Nam đang từng bước hoàn thiện hạ tầng thị trường vốn. Tuy nhiên, MSCI nhấn mạnh rằng các thay đổi cần thêm thời gian để chứng minh hiệu quả thực tế.
Kết luận
Việt Nam đã đạt được nhiều tiến bộ trong quá trình cải cách thị trường chứng khoán. Các bước đi về giao dịch, thanh toán, công bố thông tin và quản lý room ngoại đều được MSCI ghi nhận.
Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện. Khả năng nâng hạng thị trường sẽ phụ thuộc không chỉ vào chính sách mà còn vào hiệu quả vận hành thực tế trong thời gian tới.
Thanh Bình
Môi Trường Đầu Tư
