Vì sao chứng khoán Việt Nam tiếp tục lỡ hẹn với MSCI?
Nguồn: ảnh tổng hợp
Thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục vắng mặt trong danh sách theo dõi nâng hạng (Watch List) của MSCI trong kỳ đánh giá tháng 6/2026. Kết quả này không gây nhiều bất ngờ cho giới chuyên môn. Nguyên nhân là nhiều tiêu chí quan trọng vẫn chưa được đáp ứng đầy đủ.
Dù đã được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, Việt Nam vẫn còn khoảng cách với tiêu chuẩn của MSCI. Tổ chức này áp dụng bộ tiêu chí khắt khe hơn. Ngoài quy mô và thanh khoản, MSCI còn đánh giá khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài.
MSCI đánh giá thị trường theo tiêu chí nào?
MSCI là một trong những tổ chức xếp hạng thị trường chứng khoán có ảnh hưởng lớn nhất thế giới. Nhiều quỹ đầu tư quốc tế sử dụng bộ chỉ số MSCI để xây dựng danh mục và phân bổ vốn.
Để được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi, một quốc gia phải đáp ứng nhiều điều kiện. Các tiêu chí bao gồm quy mô thị trường, thanh khoản và mức độ minh bạch. Khả năng giao dịch thuận lợi của nhà đầu tư nước ngoài cũng là yếu tố rất quan trọng.
Việt Nam mới đáp ứng một phần yêu cầu
Theo đánh giá của MSCI, Việt Nam hiện đáp ứng khoảng 10 trong tổng số 18 tiêu chí định tính. Nhiều tiêu chí vẫn nằm trong nhóm cần tiếp tục cải thiện.
Những vấn đề còn tồn tại gồm giới hạn sở hữu nước ngoài, cơ chế thanh toán bù trừ và thị trường ngoại hối. Ngoài ra còn có yêu cầu về công bố thông tin và hoạt động cho vay chứng khoán. Đây đều là các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến dòng vốn quốc tế.
Việc chưa được nâng hạng có đáng lo?
Nhiều chuyên gia cho rằng việc chưa vào Watch List năm 2026 không phải tín hiệu tiêu cực. Thực tế, cơ quan quản lý đã dự báo lộ trình đáp ứng tiêu chuẩn MSCI sẽ kéo dài. Quá trình này có thể đến giai đoạn 2028 – 2029 hoặc lâu hơn.
Vì vậy, đây vẫn là câu chuyện dài hạn. Tác động đến tâm lý nhà đầu tư trong ngắn hạn được đánh giá là không quá lớn.
Hai nút thắt lớn nhất cần được tháo gỡ
Room ngoại vẫn là rào cản quan trọng
Theo nhiều chuyên gia, giới hạn sở hữu nước ngoài là một trong những nguyên nhân chính. Đây là yếu tố khiến chứng khoán Việt Nam chưa đạt chuẩn MSCI.
Nhiều doanh nghiệp thuộc ngành nghề kinh doanh có điều kiện vẫn áp dụng tỷ lệ sở hữu nước ngoài thấp. Một số doanh nghiệp thậm chí không còn dư địa cho nhà đầu tư ngoại.
Bên cạnh đó, tình trạng kín room ngoại tại nhiều doanh nghiệp vốn hóa lớn vẫn diễn ra. Điều này khiến nhà đầu tư nước ngoài gặp khó khăn khi muốn tăng tỷ trọng đầu tư.
Thanh khoản và quy mô thị trường cần cải thiện
Ngoài room ngoại, thanh khoản thị trường cũng là vấn đề quan trọng. MSCI luôn ưu tiên những thị trường có khả năng hấp thụ dòng vốn lớn và duy trì giao dịch ổn định.
Nhiều chuyên gia cho rằng Việt Nam cần thêm các doanh nghiệp quy mô lớn. Các lĩnh vực tiềm năng gồm viễn thông, tài chính và năng lượng. Điều này sẽ giúp thị trường hấp dẫn hơn trong mắt các quỹ đầu tư toàn cầu.
Cải cách hạ tầng giao dịch là yêu cầu cấp thiết
Một trong những giải pháp được nhắc đến nhiều là hoàn thiện cơ chế thanh toán bù trừ trung tâm (CCP). Đây là yếu tố quan trọng giúp nâng cao tính an toàn và minh bạch của thị trường.
Ngoài ra, việc triển khai chứng chỉ lưu ký không có quyền biểu quyết (NVDR) cũng được kỳ vọng sẽ hỗ trợ giải quyết bài toán room ngoại trong tương lai.
Triển vọng nâng hạng vẫn còn rộng mở
Dù chưa được MSCI đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng năm nay, thị trường vẫn ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Việc được FTSE Russell nâng hạng là một bước tiến đáng chú ý trên hành trình hội nhập quốc tế.
Nếu các cải cách về pháp lý, thanh khoản và khả năng tiếp cận thị trường tiếp tục được đẩy mạnh, cơ hội nâng hạng MSCI vẫn rất khả quan. Đây được xem là chìa khóa để thu hút thêm dòng vốn ngoại. Đồng thời, nó cũng giúp nâng cao vị thế của thị trường tài chính Việt Nam trên bản đồ đầu tư toàn cầu.
